Degemer al lec’hienn > Skiantoù > Psikologiezh > An arz da gaout tamm mignon ebet

An arz da gaout tamm mignon ebet

Lloyd Evans

Sul 8 a viz C’hwevrer 2026, gant Lionel PLAIS

Holl stummoù ar pennad-mañ : [brezhoneg] [English] [français]

The art of having no friends
© iStock

War a seblant eo aes gounit arc’hant war YouTube en ur gelenn ur staj en ho arbennigiezh. Ma hini eo bezañ hep mignon ebet. Ha rannañ a ran ma heug ouzh an denelezh gant un toullad tud enoret-kaer. Isaac Newton, Charles Darwin, Emily Dickinson ha Howard Hughes a oa holl boudoù digenvez ha n’o doa ket lezet an diduelloù sokial da wanaat kreizenn o youl-uhel.

Lavarout a ra ar psikologourien din ez eus ’aotism’ ganin, ur ger a vez brudet kement en hor c’hevredigezh ma tlefed anviñ anezhañ ’taouism’ kentoc’h. Met n’on ket a-du gant an arbennigourien-se. Ne gredan ket ez eus ur c’hleñved neurologel ganin. Ha n’on ket ur manac’h foll bennak o vevañ en un toull-maen pe en ur foz. Ne c’hallan ket ober nemet merzout ez eo an darn vrasañ eus an dud un amzer kollet – me en o zouez. Un dornadig anavezed am eus a welan ral a wech, ha bepred war o c’her-int. Tud komzard ha darempredus int, na glaskont ket mont e darempred ganin nemet pa vezont en dienez. Laouen on pa vezan skrabet.

Dister-kenañ eo ma genseurted. N’on ket par da zen ebet en ur gaozeadenn. Gorrek eo ma spered, eil-dorn eo ma mennozhioù, diasur ha gwan eo ma doare da gomz. En em glevout a ran o flouilhañ ha me ’c’houlenn diganin perak ne choman ket mut. A-boan ma teu soñj din bezañ graet ur evezhiadenn speredek pe talvoudus e-pad ma buhez a-bezh. Ur wech marteze. E 1985 e oan o chom en un ti gant Shirley ha Jeremy hag e oamp o kaozeal diwar-benn an oad-kozh. Shirley : « N’em eus ket c’hoant bevañ betek 104 bloaz. » Me : « E vi pa vi 103 bloaz. » Pe marteze e oa Jeremy en doa lavaret se.

Tec’hout rak an darvoudoù sokial a zo ur varregezh a c’houlenn lâret gevierigoù. Evit tec’hout rak un eured, ijinañ ur vadeziant. (Hag ar c’hontrol.) Chom hep mont d’ur obidoù en ur lavarout d’ar gerent eo re vresk da galon drubuilhet evit gouzañv lid ar beziañ. Kavout un digarez evit chom a-gostez da fest-deiz-ha-bloaz ur familhan a zo diaesoc’h rak anavezout a ra ho re ger ho toareoù da droial. Ur prof a vez goulennet peurliesañ ivez, ar pezh a laka an traoù da vezañ gwashoc’h. Kasoni am eus ouzh ar profoù. Atav e welan anezho evel dismegañsoù. Traoù-korf : dilec’h oc’h. Levrioù : n’hoc’h eus ket lennet. Dilhad : dizurzh oc’h. Horolajioù : diwazh oc’h. Serviedennoù : n’oc’h ket gouest da ziwriñ ho fri hoc’h-unan zoken. Soñjal a ran em eus diskoulmet kudenn an deiz-ha-bloaz da vat. Reiñ a ran d’an den a lid un kadoniezh nevez vrav e paper-pakañ lufrus. Ar prof iskis-se a laka an dud da gomz muioc’h er gouel hag a zegas ur gemennadenn flour : ’Un dra bennak hoc’h eus a fell d’hoc’h enebourien laerezh.’

Ne c’hallan ket miret a verzout ez eo an darn vrasañ eus an dud didalvoud – me en o zouez.

Emvodoù sokial zo a zo diharz. Ar gouelioù-evaj, da skouer. Piv en deus ijinet an abadennoù euzhus-se? Ur sal leun a dud dianav mezvet gant alkool evit sioulaat poan bezañ en ur sal leun a dud dianav. An holl a gasa ar gouelioù-evaj. An holl a ya di. An holl a garfe gallout mont kuit. An holl a chom pelloc’h eget na felle dezho. Pa vezan o komz gant ur c’houvidiad en ur fest-evaj e santan ma spered o’n em rannañ e-barzh ur vouezh diabarzh hag ur vouezh diavaez. Ma mouezh diavaez, ar Gomzer Foran, a glask kaozeal en un doare plijus diwar-benn al levrioù pe ar politikerezh pe ne vern petra eo an danvez. Ma mouezh diabarzh, ar Poellgor Tec’hout, a ginnig ur roll a zibaboù tec’hout kredus. Gallout a rafen ober sin da ur mignon ijinel ha teuziñ er-maez e-touez an engroez. Gallout a rafen goulenn an aotre da vont kuit da vutuniñ ur sigaretenn. En ur c’hiz, e c’hallfen ober fae war un taol-kalon ha stankañ er-maez eus ar sal en ur zerc’hel ma bruched. Evit gwashaat an hunvre eouli, e ouzon mat emañ ma c’henliddeog o c’houzañv an hevelep poan hag o c’hoantaat e-kuzh e steuzifen en aer, o lezel plas da ur c’henseurt bravoc’h ha gwelloc’h e liammoù.

Setu ar wirionez diwar-benn ar gouelioù-se. Holl omp o pediñ evit ma’z afe kuit trumm an den m’emaomp stanket gantañ. Evel 100 dimeziñ o c’hwitañ en ur sal hepken eo. Met un diskoulm am eus. An teknik Jeff Bezos : soñjal evel ur miliarder. Ne ya ket Jeff d’ur fest evajoù evit an alkool digoust pe evit klevout alioù n’en deus ket goulennet diwar-benn pajenn degemer Amazon. Kejañ a ra gant an dud en deus c’hoant kejañ ganto ha neuze e ya kuit. Traoù gwelloc’h en deus d’ober. C’hwi ivez. Kavit ho Jeff Bezos diabarzh. Ur wech lavaret demat d’an ostiz, e c’hallit mont kuit gant enor. Hag ho santad a frankiz a c’hallfe ho tistagañ da chom un tammig hiroc’h. Pas me, evel-just. Alies e veajan a-dreuz Londrez evit ur fest hag e kuitañ a ran war-dro 90 eilenn diwezhatoc’h. N’eo ket ur stumm fall a zivertismant. Gallout a rit furchal un tamm en tro-war-droioù. Sellit ouzh an ilizoù devet gant bombezennoù, ar c’hommisarioù polised panotet, ar grennarded stouet war bankoù ar parkoù o teviñ o skevent gant herbaou.

Priz pennañ ar bleiz-ouesk eo mervel e peoc’h. Truez am eus ouzh ar steredennoù sinema o kozhniat a dremen o deizioù diwezhañ en un ospital prevez, kelc’hiet gant kerent dizoursi ha gant ur mignon pe zaou a-wechoù, tud a-amzer vat, o klask tennañ ur ’poltred diwezhañ’ a-guzh hag e werzhañ d’ar c’hazetennoù brud. Ret eo prientiñ en a-raok, ha lezet em eus kemennoù gant izili zo eus ma familh evit bezañ sur e vo sioul ha gant enor ma zremm. Al lec’h : ur gambr hepken. Roll an dud pedet : hini ebet. Soñj am eus paouez gant ar vuhez-mañ en ur stad a unanenn peurvat, gwarantet gant un arm-tan kuzhet dindan ma gwele-marv. Karget ha diglozet. Ma vezan direnket gant un den a farsell a fell dezhañ ma mad, e vo lazhet da gentañ.